Grafstenen schrobben

Maandag 5 oktober was beeldenrestaurator Nicolas Verhulst op Kasteel Amerongen om een workshop te geven aan de behoudsmedewerkers en vrijwilligers. Marieke en ik mochten erbij zijn. Ik dacht dat het slechts een paar uurtjes zou duren, maar Nicolas blijkt genoeg stof te hebben voor de hele dag!

In vogelvlucht (hoewel best wel uitgebreid) neemt Nicolas ons mee in zijn verhaal over het ontstaan van verschillende gesteenten, de delving en de bewerking ervan. Ik heb nooit geweten dat zandsteen (ontstaan uit zandkorreltjes die onder gigantische druk zijn samengepakt), onder invloed van grote hitte uit het binnenste van de aarde, kan vervormen tot die andere steensoort met die mooie gekleurde aders: marmer.

Bewustwording en documentatie zijn belangrijk!

Bewustwording en documentatie zijn belangrijk!

Na deze interessante achtergrondinformatie nemen we kennis van de verschillende schadefactoren die op steen van toepassing zijn. Je kan hier, net als bij andere materialen, onderscheid maken tussen verschillende schadefactoren zoals mechanische (fysische), biologische, chemische en klimatologische schades.

Verweringsfactoren

Verweringsoorzaken

Als een beeld door een klap bijvoorbeeld een arm verliest, en deze moet worden gerestaureerd, schakel je het best de hulp in van een beeldenrestaurator. Maar als je beeld bedekt wordt door korstmossen of algen, kun je daar als behoudsmedewerker of vrijwilliger zelf iets aan doen. Om dit te ondervinden trokken we, gewapend met twee grote plantenspuiten, (tanden)borstels, en satéprikkers de tuin in.
Verscholen in een hoekje van de tuin ligt de (huis)dierenbegraafplaats van Kasteel Amerongen. Hier rusten Hector, Miki en andere geliefde huisdieren van de oorspronkelijke bewoners van het kasteel. De grafstenen zijn zo’n honderd jaar oud en de tijd en het weer hebben zijn sporen nagelaten. Eén steen is gewoonweg door midden gebroken, maar de anderen zijn vooral bedekt door dode (zwarte) en levende (groene) korstmossen. Het is de bedoeling dat we deze laatste te lijf gaan.
In de plantenspuiten zit een oplossing met een QUAT-biocide dat de korstmossen zal doden. Als we het op de stenen sprayen, kunnen we een deel van het vuil al wegschrobben met een harde borstel. De groene korstmosjes laten zich gemakkelijk verwijderen met een satéprikker, die ook handig blijkt te zijn voor het uitkrabben van de gebeitelde letters.

Het (voorlopige) resultaat

Het (voorlopige) resultaat

Deze grafstenen (en de meeste beelden) kunnen best een enigszins grove schoonmaakbeurt gebruiken. Maar bij de mooie achttiende-eeuwse zandstenen Diana bijvoorbeeld ga je iets voorzichtiger te werk. Als je een beeld schoonmaakt, begin je niet wild te poetsen op een willekeurig stukje. Het is belangrijk om eerst na te denken over welk resultaat je precies wilt bereiken. Soms wil je niet dat het er splinternieuw uit komt te zien. En het kan gebeuren dat sommige delen van het beeld makkelijker te reinigen zijn dan andere delen. Omdat je geen storende plekken wilt hebben in je eindresultaat moet je hier ook rekening mee houden.
Het is de bedoeling dat vrijwilligers met deze nieuw verworven vaardigheden aan de slag gaan met de beelden en grafzerken van Amerongen. Ik ben benieuwd wat over pakweg een jaar het effect hiervan zal zijn!

Door weersinvloeden is de linkerkant van het beeld geërodeerd, terwijl de rechterzijde behoorlijk gaaf is gebleven.

Door weersinvloeden is de linkerkant van het beeld geërodeerd, terwijl de rechterzijde behoorlijk gaaf is gebleven.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s